Kỳ Anh lên thành phố là câu chuyện được nhắc tới nhiều lần trong vài năm qua, nhưng lần này đã có con số cụ thể. Theo công bố của UBND tỉnh Hà Tĩnh, thị xã Kỳ Anh hiện đạt đủ 5/5 tiêu chí để được công nhận thành phố trực thuộc tỉnh, mục tiêu ban đầu đặt ra cho năm 2025 và hướng tới chuẩn đô thị loại II vào năm 2030.
Cấu trúc thành phố mới dự kiến gồm hai phần. Khu vực nội thị rộng 221,81km², dân số 94.606 người, bao gồm 6 phường hiện hữu cộng thêm 2 phường mới là Kỳ Ninh và Kỳ Nam, hai xã ven biển vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua chủ trương chuyển đổi từ tháng 11/2024. Khu vực ngoại thị nhỏ hơn, diện tích 63,73km² với 25.545 dân, gồm 3 xã còn giữ tính chất nông thôn.
Hạ tầng và kinh tế đứng sau lộ trình lên thành phố của Kỳ Anh
Từ năm 2020 đến nay, hơn 100 nghìn tỷ đồng đã được rót vào hạ tầng khu vực này gồm quảng trường trung tâm, công viên cây xanh, các tuyến đường nội thị, trường học và hạ tầng nông thôn ở vùng ngoại thị. Con số này chưa tính các dự án công nghiệp lớn trong Khu kinh tế Vũng Áng như nhà máy thép không gỉ 9.800 tỷ hay nhà máy cơ khí Đức Anh vừa được chấp thuận chủ trương đầu tư gần đây.
Nền kinh tế địa phương cũng đang dịch chuyển rõ rệt. Gần 500 doanh nghiệp đang hoạt động trong Khu kinh tế Vũng Áng và hai cụm cảng, tạo việc làm cho khoảng 20.000 lao động. Thu nhập bình quân đầu người đạt 62,65 triệu đồng mỗi năm, cao hơn mặt bằng chung nhiều huyện thị khác của Hà Tĩnh nhờ cơ cấu kinh tế nghiêng hẳn về công nghiệp, xây dựng và dịch vụ thay vì nông nghiệp thuần túy.
Nếu đạt chuẩn đô thị loại II vào năm 2030 như mục tiêu, Kỳ Anh sẽ cùng hạng với TP Vinh, đô thị loại II duy nhất của Nghệ An hiện nay. Khoảng cách về quy mô dân số và hạ tầng thương mại dịch vụ giữa hai nơi vẫn còn xa. Kỳ Anh mạnh về công nghiệp cảng biển trong khi Vinh nghiêng về hành chính, giáo dục, y tế. Nhà đầu tư nên nhìn Kỳ Anh như một đô thị công nghiệp cảng biển, không kỳ vọng nó phát triển dịch vụ thương mại nhanh như một đô thị trung tâm tỉnh lỵ.
Kỳ Anh lên thành phố tác động thế nào đến giá đất Vũng Áng
Tôi từng chứng kiến kịch bản tương tự ở nhiều địa phương khác. Giá đất thường tăng trước khi quyết định hành chính chính thức có hiệu lực, phần lớn do tâm lý đón đầu chứ không phải do nhu cầu ở thực tăng đột biến. Với Kỳ Anh, hai phường mới Kỳ Ninh và Kỳ Nam nhiều khả năng sẽ là điểm nóng giao dịch trong 6-12 tháng tới, bởi đây là khu vực ven biển còn quỹ đất trống lớn so với các phường trung tâm cũ.
Cần thận trọng với đất nằm trong ranh quy hoạch Khu kinh tế Vũng Áng nhưng chưa có sổ đỏ tách thửa riêng lẻ. Loại đất này không được cấp phép xây dựng nhà ở cá nhân dù nằm gần khu dân cư hiện hữu. Nhà đầu tư mua nhầm loại đất này thường mất nhiều năm mới xử lý xong pháp lý, hoặc phải bán tháo chịu lỗ vốn.
Khi nào Kỳ Anh chính thức trở thành thành phố?
Tính đến thời điểm hiện tại, Kỳ Anh đã đạt đủ tiêu chí nhưng quyết định công nhận chính thức còn phụ thuộc vào nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2023-2025, chưa có mốc ngày cụ thể được công bố.
Nên chọn khu vực nào ở Kỳ Anh để đón đầu việc lên thành phố?
Nếu ngân sách hạn chế, khu vực nội thị mở rộng quanh 2 phường mới Kỳ Ninh, Kỳ Nam đáng cân nhắc hơn vùng ngoại thị vì tốc độ đô thị hóa nhanh hơn. Nhưng bắt buộc phải kiểm tra quy hoạch chi tiết tại UBND phường trước khi xuống tiền, tránh mua nhầm đất dính quy hoạch treo.
Diễn biến này tiếp nối câu chuyện dự án khu đô thị mới 7.800 tỷ tại phường Kỳ Trinh đăng ký hồi đầu tháng 9, cho thấy Kỳ Anh đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc đô thị đồng bộ chứ không chỉ dừng ở vài dự án lẻ. Xem thêm tại bài Khu Đô Thị Kỳ Anh 7.800 Tỷ. Thông tin gốc về lộ trình lên thành phố được công bố tại Cổng thông tin Hà Tĩnh.