Mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng lên khoảng 72.998ha, gấp nhiều lần quy mô hiện tại, là nội dung được nhắc tới trong quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Tính đến tháng 8/2026, khu kinh tế này đã có 158 dự án, gồm 102 dự án trong nước với tổng vốn 281.848 tỷ đồng và 56 dự án FDI với tổng vốn 16,311 tỷ USD. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, Vũng Áng đón thêm 12 dự án mới, tổng vốn khoảng 156 nghìn tỷ đồng.
Tôi bám theo Vũng Áng từ đợt đấu giá đất hồi cuối tháng 8, qua các dự án nhà máy VinFast, nhiệt điện LNG III, rồi khu công nghiệp Vinhomes 965ha. Lần này, thông tin mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng không phải một dự án đơn lẻ nữa mà là bức tranh tổng thể lý giải vì sao hàng loạt dự án lớn dồn về cùng một khu vực trong vòng chưa đầy một năm. Nói cách khác, các dự án riêng lẻ tôi từng viết chỉ là phần nổi của kế hoạch mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng đang được xúc tiến phía sau.
Mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng để làm gì
Theo định hướng quy hoạch, Hà Tĩnh muốn đưa Vũng Áng trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng và logistics của khu vực Bắc Trung Bộ, không chỉ dừng ở vai trò khu công nghiệp luyện thép như trước đây. Ba trụ cột hiện có là Formosa với công suất thép 7,5 triệu tấn/năm, VinMetal 5 triệu tấn/năm và một nhà máy thép không gỉ công suất 2 triệu tấn/năm. Bên cạnh đó là hệ sinh thái xe điện, xe máy điện và pin của Vingroup, cùng Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng II với hai tổ máy 660MW, cung cấp 24-30 triệu kWh mỗi ngày.
Cảng Vũng Áng hiện xử lý hơn 3 triệu tấn hàng hóa tính đến hết tháng 8/2026, hướng tới mục tiêu 5,6 triệu tấn/năm. Với quy mô đất mở rộng lên 72.998ha, tỉnh đang xúc tiến thêm khu thương mại tự do, trung tâm dữ liệu quốc tế thiên về AI, kho chứa LNG và nhà máy điện LNG Vũng Áng III, cùng một trung tâm sinh thái công nghiệp-năng lượng. Đây là những hạng mục chưa từng có tiền lệ ở Hà Tĩnh, không phải kiểu mở rộng khu công nghiệp thông thường.
Đất quanh khu vực nào cần theo dõi khi Vũng Áng mở rộng
Khi mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng thành hiện thực, phần đất mới bổ sung nhiều khả năng nằm ở các xã tiếp giáp ranh giới khu kinh tế hiện tại, nơi trước đây chưa nằm trong quy hoạch công nghiệp nên giá đất còn thấp. Kinh nghiệm từ các đợt mở rộng khu kinh tế khác ở miền Trung cho thấy giá đất khu vực giáp ranh thường tăng theo hai giai đoạn: giai đoạn công bố chủ trương và giai đoạn cắm mốc giải phóng mặt bằng thực tế. Giai đoạn đầu tăng nhanh nhưng rủi ro cao vì ranh giới chưa chốt, giai đoạn sau chắc chắn hơn nhưng giá đã cao hơn đáng kể.
Nhìn vào bức tranh mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng, tôi cho rằng nhà đầu tư nên phân biệt rõ giữa đất trong vùng lõi khu kinh tế, nơi chủ yếu là đất thuê làm nhà xưởng, cho thuê kho bãi, với đất dân cư dịch vụ ở vùng đệm phục vụ công nhân và chuyên gia. Hai loại này có logic đầu tư khác hẳn nhau. Đất công nghiệp cho thuê phù hợp nhà đầu tư có vốn lớn, tính bài toán dài hạn theo hợp đồng thuê, trong khi đất dân cư dịch vụ phù hợp hơn với nhà đầu tư cá nhân, gắn với nhu cầu nhà trọ, mặt bằng kinh doanh ăn uống quanh các khu công nghiệp như Vũng Áng I đã cho thấy.
Rủi ro cần lường trước khi mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng còn ở giai đoạn xúc tiến
Không phải hạng mục nào trong định hướng mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng cũng chắc chắn triển khai đúng tiến độ. Khu thương mại tự do và trung tâm dữ liệu AI hiện mới ở giai đoạn xúc tiến đề xuất, chưa có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư cụ thể như trường hợp nhà máy nhiệt điện LNG Vũng Áng III. Mua đất đón đầu những hạng mục còn ở giai đoạn đề xuất tiềm ẩn rủi ro chờ đợi kéo dài, có khi vài năm, trong khi vẫn phải gánh chi phí vốn.
Cách an toàn hơn tôi vẫn áp dụng khi tư vấn khách hàng là ưu tiên đất gần các dự án đã có quyết định chấp thuận đầu tư chính thức, đã cắm mốc hoặc đang thi công, thay vì chạy theo tin đồn về những siêu dự án còn nằm trên đề xuất. Sổ đỏ, quy hoạch sử dụng đất và văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư của dự án liền kề là ba thứ nên kiểm tra trước khi xuống tiền, không nghe qua lời môi giới.
Câu hỏi thường gặp
Mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng lên bao nhiêu hecta? Theo quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh, diện tích dự kiến khoảng 72.998ha, tăng đáng kể so với quy mô hiện hữu. Kế hoạch mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng này gắn liền với định hướng phát triển trung tâm công nghiệp-năng lượng-logistics đã nêu ở trên.
Vũng Áng hiện có bao nhiêu dự án đầu tư? Tính đến tháng 8/2026 có 158 dự án đang hoạt động, gồm 102 dự án trong nước và 56 dự án FDI, riêng 8 tháng đầu năm đã thu hút thêm 12 dự án mới trị giá khoảng 156 nghìn tỷ đồng, tiếp nối đà tăng trưởng từng ghi nhận ở khu công nghiệp Vinhomes Vũng Áng trước đó.
Nguồn tham khảo: Báo Hà Tĩnh.